Henry Lootens over laadpalen plaatsen: 

“Doe het goed of doe het niet”

“Een laadpaal is voor veel installateurs een kwestie van even aansluiten en klaar”, aldus Henry Lootens, DC-goeroe, normenspecialist en trainer laadinfrastructuur. Hij denkt daar anders over en legt in acht brutale vragen uit waarom. “De komst van vehicle-to-grid betekent een fundamentele verandering voor de meterkast.”

1. Een slimme installateur plaatst ook laadpalen?

“Waarom niet? De overheid dwingt iedereen richting de elektrische auto, dus de markt blijft groeien. De hele woning wordt ook steeds meer één specialisatie: warmtepomp, zonnepanelen, batterij en laadpaal moeten op elkaar afgestemd zijn. Een elektrische auto is bovendien de grootste gebruiker in huis: 2.000 tot 3.000 kilowattuur per jaar. Mensen plaatsen ook zelf laadpalen, soms creatief, met kabels die bijvoorbeeld onder de stoep door lopen. Dat is onwenselijk en gewoon broodroof.”

2. Maar is de gemiddelde meterkast klaar voor een laadpaal?

“Nu nog wel, maar zorg dat je je zaken op orde hebt. Check eerst of er ruimte is voor een extra groep. Bepaal dan het kabeltracé naar buiten. Ook de kabel zelf vraagt aandacht: 2,5 vierkante millimeter is gebruikelijk in een woning. Naar een laadpaal leg je een dikkere kabel; die wordt uren achtereen gebruikt. Een te dunne kabel is een van de meest gemaakte fouten. Wordt die te warm, dan lopen de verliezen op. Die warmte kan zich ook verspreiden, bijvoorbeeld in de meterkast of, als de kabel daar doorheen loopt, in een kelder, mogelijk met brandbare stoffen. Dat betekent risico. De kabeldiameter in de handleiding staat er niet voor de lol.”

3. Maar laadinfrastructuur voor een bedrijf… dat is toch gewoon meerdere laadpalen plaatsen?

“Niet bepaald. Het is een andere discipline qua advies, ontwerp en installatie. Zo laden sommige auto’s eenfasig. Sluit je alle laadpunten dan op dezelfde manier aan, dan belast dat steeds dezelfde fase. Pas daarom fasedraaien toe: de eerste laadpaal op fase 1, 2, 3, de volgende op 2, 3, 1, de derde op 3, 1, 2. Zo verdeel je de belasting.”

4. Een slimme laadpaal of geen laadpaal?

“Wat is slim? Ik heb liever een laadpaal die luistert dan een die zelfstandig keuzes maakt. Zeg ik dat hij nu moet laden omdat er ruimte is in de meterkast, dan moet hij dat doen. Een zelfdenkende laadpaal kan een risico zijn. Zijn je warmtepomp en thuisbatterij ook slim, maar praat niemand met elkaar, dan speel je een voetbalwedstrijd met 22 scheidsrechters.”

5. Normen: ter inspiratie of harde leidraad?

“Heel veel is al geregeld. De productnorm NEN-EN-IEC 61851 stelt eisen aan de laadpaal zelf, de NEN 1010 aan hoe je hem veilig aansluit. Volg je die twee, dan kun je het niet verkeerd doen. Vroeger was er onder meer veel gedoe over de aardlekbeveiliging: type A of type B? Dat is inmiddels opgelost, want elke laadpaal heeft die type-B-functionaliteit standaard ingebouwd. Zo vergelijk je laadpalen ook eerlijker op prijs.”

6. Vehicle-to-grid en vehicle-to-home: toekomstmuziek of nu al in verdiepen?

“Volgens vele marktpartijen komt bidirectioneel laden snel dichterbij. Dat is een fundamentele omslag voor de meterkast. De stroom kan ineens alle kanten op stromen. De installatie moet dat fysiek aankunnen, ook bij aansturing door een centraal energiemanagementsysteem (EMS), zodat niets kapotgaat of in de fik vliegt. Veel installateurs zijn daar qua kennis niet klaar voor. Toen de zonnepanelenmarkt instortte, stapten heel wat pv-installateurs zonder elektrotechnische achtergrond over op laadpalen. Nu plaatsen ze ook nog batterijen. Velen moeten terug naar school, sommigen voor het eerst.”

7. Jij ziet veel zaken fout gaan?

“Best wel, ook los van normering en regelgeving. Neem mensen die een buitenstopcontact willen gebruiken om te laden. Dat is verboden in parkeergarages vanwege de brandveiligheid. Thuis mag het, met een laadkabel met ingebouwde beveiliging en bij voorkeur op een aparte, goed afgezekerde groep. Check dat altijd. Maar eigenlijk moet je gewoon zeggen dat je daar niet aan meewerkt. Doe het goed, of doe het niet. Belt een klant voor zo’n klus, stuur dan een offerte voor een echte laadpaal, inclusief een fatsoenlijke aansluiting. Denk ook goed na over de oplevering.”

8. Wat kan misgaan bij oplevering?

“Je kunt het prima hebben gedaan, maar toch iets hebben gemist, zeker bij een klant waar je voor het eerst komt. Test je met zijn auto en ontstaat er schade, dan heb je een probleem. Soms is die auto überhaupt nog niet geleverd. Gebruik dan ook niet je eigen elektrische auto, als je die hebt. Koop een laadpaaltester; die heb je al vanaf 100 euro. Beperk je daarnaast tot een paar merken en blijf daarbij. Voer je er 28, dan zoek je steeds opnieuw uit hoe het werkt en ben je altijd te duur. En een persoonlijke noot: koop niet Chinees, maar Europees. Dan geven we onze mensen ook weer wat te doen.”